Życie podpatrzone — termin, który zrodzony zo­stał przez film dokumentalny. Jego autorem jest Dżiga Wiertow, znakomity reżyser, jeden z twór­ców światowego i radzieckiego filmu dokumental­nego. Postacie robotnic z okresu pierwszych pię­ciolatek „podpatrzone” i utrwalone na’taśmie fil­mowej stały się już klasyką filmową. „W filmie fabularnym tego rodzaju kreacje musiałyby stwo­rzyć największe aktorki” — czytamy w artyku­le

Entuzjazm? Wszy­stkich jednoczy młodość? Rzeczywiście młodzież dziś jest gospodarzem miasta. Wydaje się, że „średni wiek” mieszkańców Moskwy obniżył się co najmniej o dziesięć lat… Zburzony został z góry ustalony porządek im­prezy, naruszony został scenariusz programu. Przekroczone zostały wszelkie bariery. Do głosu doszła natchniona — w skali całego miasta — im­prowizacja. I ludzie, którzy zasiedli przed swoimi

Jednocześnie przeżywają to samo, co przeżywają wszyscy uczestnicy festiwalu, a więc ci, którzy idą ulicami, znajdują się na stadionach. Wszystkich jednoczy wspólne wzruszenie, powszechne zaangażowanie. Wszyscy bierzemy udział w festiwalu moskiew­skim!Upłynęło trochę czasu i pojawiły się filmy o  Festiwalu. Barwne, trzymające w napięciu dzię­ki umiejętnemu montażowi z komentarzem pełnym poetyckich przenośni. Wzruszają nas one na swój sposób.

Spowszedniały pejzaż niespo­dziewanie nabiera nowego znaczenia. Zaskakuje pięknem. Rama odświeża i aktywizuje nasz od­biór, przekształca rzeczywistość w przedmiot obserwacji, w widowisko, pozwala spojrzeć na życie jak gdyby z boku. Stwarza coś, co zwykło się nazywać magią rampy, magią sztuki.Spontanicznie czy też z woli operatora i reży­sera (powróćmy do telewizji) powstaje „kompo­zycja kadru”, wzspółzależność artystyczna między

A więc program z festiwalu moskiewskiego sta­nowił szczytowe osiągnięcie telewizji dokumen­talnej. A może był to właśnie zalążek telewizji jako sztuki? I właśnie w dokumencie, rejestracji nie przetworzonej rzeczywistości, a więc w tym, co jest niedostępne zarówno dla filmu, jak lite­ratury, w owej zdolności podniesienia do rangi sztuki życia chwytanego na gorąco leży przyszłość telewizji.Czy też telewizja

Na łamach czasopisma „Iskusstwo kino” A. Ju- rowski, którego redakcja przedstawia jako pra­cownika naukowego Uniwersytetu Moskiewskie­go (dodajmy — specjalizującego się w problema­tyce telewizyjnej) pisze: „…już teraz, dzisiaj, telewizja stanowi wspaniały środek wyrazu arty­stycznego, nowy, interesujący i ważny pod wzglę­dem społecznym rodzaj sztuki”.Dla Jurowskiego wszystko jest jasne. Nie ma on żadnych wątpliwości. Wydzielił nawet w swoim

Telewizja, fotografia — oto kandydatki młode, agresywne, w pełni  sił twórczych — nic tylko zorganizować rozgrywki między nimi!Nie przeczę, że telewizja ma w nich „niejaką szansę”. Lecz rozgrywka dopiero się rozpoczęła i na tablicę turnieju naniesiono zaledwie pierw­sze punkty…Jakie są i którędy prowadzą drogi na Parnas, nie wiemy. Nabieranie cech samodzielnej sztuki— to złożony problem

A przecież radio posiada swoją specyfikę i moż­na, na przykład, mówić o teatrze radiowym, jako o   teatrze posiadającym własny rodzaj środków wy­razowych. I są, zapewne, utwory, które najlepiej przedstawiają się w radio. I choć są słuchowiska pamiętane latami, to mimo wszystko radio jest tylko pośrednikiem. Jak dotąd nie urodził się jeszcze artysta, który o rzeczywistości opowiadał­by

Czy telewizja posiada swój własny język arty­styczny? Staraliśmy się doszukać go w zetknięciu kamery telewizyjnej z rzeczywistością. Teraz jednak spró­bujmy poszukać elementów owego własnego i no­wego języka artystycznego na „styku” telewizji i innych sztuk.Zacznijmy od teatru. Co się dzieje, gdy spektakl teatralny transmito­wany jest przez telewizję? Czy telewizor zacho­wuje wówczas swą neutralność, pozostaje niezain- teresowanym pośrednikiem, czy

Przeprowadźmy bilans strat i zy­sków.Po stronie strat: pozbawieni są atmosfery odświętności i pod- niosłości, która nierozerwalnie związana jest z przebywaniem w teatrze;   pozbawieni są poczucia wspólnoty, łączności z widzami siedzącymi w sali (częściowo rekom­pensuje to gwar widowni, owacje, śmiech, a więc wszystko to, co dla widza telewizyjnego wyławia mikrofon).Na marginesie chciałbym tu zwrócić uwagę na to,