Na łamach czasopisma „Iskusstwo kino” A. Ju- rowski, którego redakcja przedstawia jako pracownika naukowego Uniwersytetu Moskiewskiego (dodajmy — specjalizującego się w problematyce telewizyjnej) pisze: „…już teraz, dzisiaj, telewizja stanowi wspaniały środek wyrazu artystycznego, nowy, interesujący i ważny pod względem społecznym rodzaj sztuki”.Dla Jurowskiego wszystko jest jasne. Nie ma on żadnych wątpliwości. Wydzielił nawet w swoim
Telewizja, fotografia — oto kandydatki młode, agresywne, w pełni sił twórczych — nic tylko zorganizować rozgrywki między nimi!Nie przeczę, że telewizja ma w nich „niejaką szansę”. Lecz rozgrywka dopiero się rozpoczęła i na tablicę turnieju naniesiono zaledwie pierwsze punkty…Jakie są i którędy prowadzą drogi na Parnas, nie wiemy. Nabieranie cech samodzielnej sztuki— to złożony problem
A przecież radio posiada swoją specyfikę i można, na przykład, mówić o teatrze radiowym, jako o teatrze posiadającym własny rodzaj środków wyrazowych. I są, zapewne, utwory, które najlepiej przedstawiają się w radio. I choć są słuchowiska pamiętane latami, to mimo wszystko radio jest tylko pośrednikiem. Jak dotąd nie urodził się jeszcze artysta, który o rzeczywistości opowiadałby
Czy telewizja posiada swój własny język artystyczny? Staraliśmy się doszukać go w zetknięciu kamery telewizyjnej z rzeczywistością. Teraz jednak spróbujmy poszukać elementów owego własnego i nowego języka artystycznego na „styku” telewizji i innych sztuk.Zacznijmy od teatru. Co się dzieje, gdy spektakl teatralny transmitowany jest przez telewizję? Czy telewizor zachowuje wówczas swą neutralność, pozostaje niezain- teresowanym pośrednikiem, czy
Istnieją w zasadzie dwa rodzaje programów teatralnych w telewizji. Pierwszy z nich to transmisja spektaklu z teatru, drugi — widowiska specjalnie przygotowywane z myślą o telewizji.Rozważmy pierwszy z nich.Weźmy jakikolwiek spektakl któregoś z moskiewskich teatrów. Co wieczór ogląda go, przyjmijmy, tysiąc osób. Aż tu pewnego razu widownia ta powiększa się — trudno to sobie nawet
Przeprowadźmy bilans strat i zysków.Po stronie strat: pozbawieni są atmosfery odświętności i pod- niosłości, która nierozerwalnie związana jest z przebywaniem w teatrze; pozbawieni są poczucia wspólnoty, łączności z widzami siedzącymi w sali (częściowo rekompensuje to gwar widowni, owacje, śmiech, a więc wszystko to, co dla widza telewizyjnego wyławia mikrofon).Na marginesie chciałbym tu zwrócić uwagę na to,
Człowiek bowiem odczuwa wewnętrzną potrzebę podzielenia się swymi sądami, potrzebę rezonansu u współobecnych swoich stanów emocjonalnych. Czyż nie dlatego przed telewizorem tak często komentuje się to, co się dzieje na ekranie, przywołuje ludzi zajętych czym innym, aby spojrzeli na ekran? W żadnym jednak przypadku owa wspólnota nie mogłaby nam zastąpić czarownego poczucia jedności w ogromnej
Pozbawieni są bezpośredniości przeżyć, które daje wyłącznie bezpośrednie obcowanie z aktorem, oddychanie wspólnym z nim powietrzem. Aktorem, który przekazuje nam swój stan psychiczny, napięcie nerwów. A więc pozbawieni są tego, co kiedyś nazywano „magnetyzmem serc”.Pozbawieni są. trzeciego wymiaru, koloru, nie mówiąc już o tym, że wyrazistość obrazu telewizyjnego często pozostawia wiele do życzenia: W takiej samej
I jeden, i drugi mają wrażenie współuczestnictwa w widowisku, które powstaje w danej chwili, niejako rodzi się na oczach. Są świadkami i przeżywają wspólnie spektakl, który nigdy już dokładnie tak samo nie zostanie powtórzony, są współuczestnikami samego procesu jego powstawania.Cały problem w ten sposób sprowadza się do określenia cech, które wyznaczają estetyczną naturę teatru jako
Lecz owo szczególne skupienie, szczególna aktywność odbioru, będąca wynikiem tego, że ogląda się widowisko powstające w danej chwili, ów „efekt obecności” dane są w pełni, a nawet w wyostrzonej formie widzowi telewizyjnemu.I w końcu po stronie zysków (gdyż i one istnieją) widzów, którzy oglądają spektakl na małym ekranie, maimy do odnotowania: Możliwość w odpowiednim momencie przekroczenia
