Formalnie program odpowiadał wymogom specyfiki. „Proszę, niech pani tylko nie czyta. Co, już pani napisała reportaż? Nie – szkodzi, opowie pani wszystko swoimi słowami…” ;A więc zaznajomiliśmy się z reportażem napisanym przez Tatianę Tess. Z utworem literackim, który opowiedziano słowami. Lecz nie zapoznaliśmy się z osobą, nie nawiązaliśmy z nią kontaktu.A telewizja ma zdolność zawiązywania
Jakie są’ prawa owego kontaktu? Co tu jest najważniejsze?Nie ulega wątpliwości, że przede wszystkim — spontaniczność. Ważny jest również szacunek.Szacunek wobec siebie i widza.Dlatego tak niebezpieczne jest rozpatrywanie tych czy innych elementów specyfiki telewizyjnej w izolacji od siebie. Czytać czy mówić? Improwizacja czy staranne przygotowanie? Można przyjąć dowolny punkt widzenia i odgrodzić się od prawdy,
Na ekranie telewizyjnym pojawia się człowiek. Rozmawia z . widzem.. Patrzy widzowi prosto w OCZy.Widz pozostaje; z nim sam na sam. Telewizja w trosce o swego. „osamotnionego’’ odbiorcę siedzącego przed telewizorem stara się . mu w jakiś sposób stworzyć,, jeśli można . się tak wyrazić, „sferę oddziaływania emocjonalnego”, w której odbywa – się spotkanie widza
Krąg taneczny. Parkiet lśniący do przesady. Dziewczęta w, modnych, króciutkich spódniczkach. Chłopcy w czarnych garniturach. Młodzi ludzie tańczą . wyśmienicie (najwidoczniej jest to grupa baletowa jakiegoś teatru). Patrzy się na ich popisy taneczne — jeśli się jest w odpowiednim nastroju.— z przyjemnością .Okazuje się jednak, że młodzi tancerze wcale nie ze względu na swoje
A co na to widz, dla którego cała ta maskarada została zorganizowana? Czy został wciągnięty do zabawy? Czy uczestniczy w powszechnej wesołości? Ależ skąd! Reakcja owych widzów — tancerzy w studio jest tak natrętna; tak demonstracyjnie „robiona na pokaz, że wręcz odstręczająca.. Im bardziej narzuca się’ mnie, widzowi; za pomocą owej podpowiedzi emocjonalnej sposób, w,, jaki mam
Nawiasem mówiąc, widzowie-statyści w owym programie ’ rozrywkowym niespodziewanie sami się zdemaskowali. Występował gitarzysta. ‘Grał znakomicie. Gdy skończył, nastała cisza. A potem zerwały się oklaski; Żywiołowe, zupełnie inne niż te, którymi obdarzono artystę recytatora. Stało się dla mnie jasne: poprzednia owacja;była poprostu klaką.Podpowiedź emocjonalna przybiera w telewizji najróżniejsze formy. „Do studia zaprosiliśmy:znakomitego kompozytora” — prezenterka zapowiada to
Nie mam nic przeciwko temu, aby poeta Ostrowo jv występował w imieniu przeszłych pokoleń. Jest to : prawem każdego poety i odbierać mu go nie można.. Jestem: nawet skłonny uwierzyć że poeta Ostrowoj jest do tego upoważniony. Tylko nie należało nas o tym uprzedzać w słowie wstępnym, a należało po prostu oddać głos poezji.Chciałoby ^
Patetyczne podsumowanie — to jedna z bardziej rozpowszechnionych form podpowiedzi emocjonalnej. Wspominałem już o reportażu Nowe w Iwanowie. Bywają w telewizji reportaże udane i :nieudane. Ten był nieudany. Włókniarze Iwanowa zaproszeni do studia czuli się tam bardzo nieswojo, przypominali ludzi, którzy przygotowują się do pamiątkowego zdjęcia grupowego. Na pytania odpowiadali, monosylabami, albo odczytywali z kartki jakiś niewiele
Jeszcze jeden przykład podpowiedzi emocjonalnej, która w sposób nieoczekiwany; stała się bronią wymierzoną przeciw jej organizatorom. Jednocześnie stanie się ona pretekstem-do rozważań nad następną kwestią.Sala teatralna przepełniona dziećmi. Kamery pokazują’nam ich twarze. Wiadomo, że dzieci’są niezwykle krytyczne. Mimo woli widz telewizyjny zaczyna patrzeć na scenę ich oczyma.Program prowadzi pisarz Lew Kassil. Zapowiada on występ innego
Młodociana publiczność odwzajemnia się uśmiechami. O czym jednak myśli w owej chwili ta tak wymagająca publiczność?. I znów w sposób najmniej oczekiwany mamy do. czynienia z podpowiedzią emocjonalną! Tylko że z efektem odwrotnym do zamierzonego.Kamera ślizga się po rzędach parteru mając w zasięgu swego pola widzenia całą estradę. Zaczynamy patrzeć na scenę niejako z sali,
