Jednakże pragnę rozpocząć go od sprawy, wy­dawać by się mogło, czysto warsztatowej.Herakliusz Andronikow- w artykule , Słowo ^ pi­sane i mówione, stwierdza m.in., że,słowo mó­wione, wzmocnione intonacją, mimiką, gestem, ma w telewizji przewagę nad słowem czytanym.; Czy jest to pogląd słuszny? Słuszny! Andronikow pod­kreśla szczególne znaczenie słowa mówionego; na małym ekranie, dopatruje – się w

Nie należy z tego robić pro­blemu estetycznego. I tym- bardziej nie należy odpowiedzi na to pytanie traktować jak nienaru­szalnego prawidła zachowania: się przed kamerą telewizyjną. Wyłącznie mówić! Broń Boże — czy­tać!.Włączmy więc telewizor i spójrzmy na ekran. Nadawany jest program Poeta i obywatel po­święcony Mikołajowi Niekrasowowi. Przygotowa­no go z okazji sto czterdziestej rocznicy urodzin poety.

Dodajmy, że Anna-Szyłowa jest jedną z naszych najlepszych prezenterek, że w każdej sytuacji pozostaje sobą,ujmuje prostotą i szczerością — czegóż żądać wię­cej od prezenterki? Lecz widzowi coś przeszka­dza w oglądaniu programu, wyczuwa w nim coś niewłaściwego i przestaje interesować się pro­gramem. Jest przekonany, że gdzieś tu kryje się jakiś fałsz.Ale jaki? ..Spróbujmy . się zorientować.

Pierwszy fałsz pociąga za sobą. następny.’ Im- prowizacyjny : charakter” tekstu o ” Niekrasowie sprzeczny jest niejako z osobowością; Anny Szyłowej, z jej emploi jako’ prezenterki. Nie jesteśmy całkiem pewni, czy krąg zainteresowań tej miłej, subtelnej pani (wielu widzów telewi­zyjnych mówi’o niej po prostu „Ania”) to właśnie r&znoczyńcy i ruchy’ rewolucyjne’ z połowy ubie­głego wieku. Po

Mówi, że to, co chciałby powiedzieć, ma napisane. Prosi , więc, aby pozwolono mu’ odczytać fragment jego książki. .Następnie Czukowski, który posiada rzadki dar pozostawania: samym sobą. w każdej sytuacji, otwiera swoją Sztukę pisarską Niekrasowa, wyj­muje zakładkę i zaczyna czytać. Książka . napi­sana była tlawnotemu i Czukowski czyta troszkę jak gdyby z dystansem, oceniająca perspektywy

Tego. rodzaju odczytywanie tekstu sprawia, że staje się nagie, bardziej. bliski niż pseudonaturalna wypowiedź prezenterki, zgo­dna zresztą z przyjętymi; w telewizji regułami wypowiedzi słownej.:Twierdzę, że.w owym czy­taniu było ..więcej cech improwizacji: niż w po­przedzającym je pozornie swobodnym mówie­niu wyuczonego na pamięć tekstu!Czukowski, który połowę swego życia poświęcił studiom r nad twórczością -Niekrasowa, uważa, że ma

Prezenterka zaś w imię fałszywie pojętej specyfiki uczy/się cudzego tekstu na pamięć i. wciela się w nie-swoją rolę. Nie mu­szę chyba nikogo, specjalnie przekonywać,.. że w – danym przypadku jestem czytaniem, a nie za wypowiadaniem, z pamięci tekstu.Inny przykład. Mam na: myśli wywiad z włók- niarką'(w reportażu Nowe w Iwanowie). Dwie młode kobiety rozmawiają ze

W tym przypadku jestem po stronie włókniarki. Była skrępowana,w całym jej. zachowaniu wy­czuwało się napięcie. Po prostu nie – umiała być sobą przed kamerą. Nie jest to zjawisko wesołe. A jednak była’ prawdziwa.Oczywiście jestem również zwolennikiem słowa mówionego, w -telewizji,-gawędy, rozmowy. Nie bronię:tu kartki z tekstem, nie jestem zwolenni­kiem ściągaczki. Lecz postulat krytyki , pod

Z tej okazji zrealizowano specjal­ny program;. Scenarzyści i. realizatorzy tego pro­gramu postanowili wnieść -doń pewną .dozę hu­moru. Wśród zaproszonych do studia gości, znaj­dował się. – komentator Leningradzkiego / Ośrodka Telewizyjnego — Włodzimierz Griszin. Gdy przy­szła jego ; kolej,wstał . z miejsca i podszedł do mikrofonu, wyjął z kieszeni. kartkę papieru zło­żoną we czworo, z drugiej

Niestety! To już nie był żart. Bezbarwne, wy­tarte frazesy — i to jest właściwe — tak „być powinno”. Z tego przykładu widać jasno, że po­stulat słowa mówionego w telewizji (w swej ge­neralnej , zasadzie — słuszny) bardzo łatwo może ominąć istotę , zagadnienia i będąc tylko formą „podania materiału” stanie się sprawą za­miany jednych chwytów