Magda Pajewska (Enterprise Gamification Sp. z o.o.) odpowiada na pytania redakcji Grywalizacja24.pl

JAKĄ ROLĘ PEŁNI FEEDBACK W GRYWALIZACJI?

W grywalizacji feedback pełni zasadniczą rolę. Można nawet rzec, że grywalizacja polega właśnie na udzielaniu różnego rodzaju informacji zwrotnych. Przy czym system wysyłania tych informacji jest bardzo poważnie przemyślany i zaplanowany, gdyż celem feedbacku jest zmotywowanie do konkretnego rodzaju działania. Programy grywalizacyjne dopasowują system informacyjnych wzmocnień pozytywnych do sytuacji, typów graczy i przede wszystkim do celów, jakie mają realizować.

NA CZYM POLEGA UDZIELANIE FEEDBACKU W GRYWALIZACJI?

Przede wszystkim na systematycznym informowaniu o skutkach działań i zaniedbań. Uczestnik grywalizacji, dzięki wysyłanym na bieżąco informacjom zwrotnym otrzymuje stymulację do podejmowania aktywności, ale także do zachęcania innych do wspólnego wysiłku, jeśli taka współpraca pozwoli szybciej zbliżyć się do celu. Warto podkreślić, że niezależnie od tego, czy grywalizacja wsparta jest narzędziem informatycznym (platformą grywalizacyjną), czy nie, feedback jest najważniejszym motywatorem i nie można o nim zapominać.

JAK UDZIELAĆ FEEDBACKU NA PLATFORMIE GRYWALIZACYJNEJ?

Jest cała gama możliwości udzielania informacji zwrotnej. Część feedbacku może mieć formę automatycznych powiadomień.

Najprostszą i chyba najczęściej stosowaną formą jest punktowanie za dobrze wykonane zadanie i brak punktów, jeśli zadanie nie zostało wykonane lub zostało zrealizowane na poziomie niezadawalającym. Jeśli punkty mają pełnić rolę feedbacku, powinny być stosowane w formie nieodroczonej, czyli być przydzielane natychmiastowo po wykonaniu zadania.

Dla rozszerzenia informacji zwrotnej udzielanej przez punkty można zastosować różnicowanie wag poszczególnych zadań, np. adekwatnie do stopnia trudności lub do ważności danej czynności. Wówczas za trudniejsze lub ważniejsze zadanie, gracz otrzymuje większą ilość punktów, niż realizując zadanie prostsze lub mniej istotne. W tym przypadku feedback punktowy będzie uczył gracza hierarchizować zadania.

Ważną informacją zwrotną dla uczestnika grywalizacji jest narastająca punktacja. Zwiększanie się wyniku punktowego wskazuje graczowi, że podąża we właściwym kierunku.

Inne formy feedbacku, stosowane na platformie grywalizacyjnej to np. pasek postępu, system odznak, rankingi, czy poziomy.

O CZYM MÓWI GRACZOWI PASEK POSTĘPU?

Pasek postępu to dla uczestnika grywalizacji bieżąca informacja o tym, w którym etapie gry aktualnie się znajduje.

Zauważmy, jak ważna jest dla nas informacja o pokonywanych kilometrach, gdy jedziemy w daleką drogę samochodem. Jak czulibyśmy się dziwnie, gdybyśmy podróżując autem nie wiedzieli na jakim etapie drogi się znajdujemy, czy przejechaliśmy już połowę, czy zbliżamy się do końca, czy wiele kilometrów jeszcze przed nami.

Informacja ta na platformach grywalizacyjnych najczęściej jest udzielana w postaci zwizualizowanej jako pasek postępu. Gracz, dzięki temu wie ile ma już za sobą, a także ile jeszcze przed nim.

A DO CZEGO SŁUŻĄ ODZNAKI? CZY MOŻNA TRAKTOWAĆ JE JAK NAGRODY?

Pojedyncze odznaki można faktycznie potraktować jak nagrodę przydzieloną za wykonanie określonego planu. Jednakże przemyślany system odznak może pełnić bardziej zaawansowane funkcje informacyjne. Przydzielane odznaki w różnych kategoriach są istotną informacją o postępie w danym obszarze działania, np. rozwoju określonych kompetencji, przyroście określonego zakresu wiedzy. Jest to również informacja o silnych stronach uczestnika. Odznaki, których jeszcze brakuje w kolekcji mogą wskazywać obszary, wymagające dodatkowej pracy i zaangażowania.

CZY NISKA POZYCJA W RANKINGU NIE JEST DEMOTYWUJĄCA? CZY WARTO O NIEJ INFORMOWAĆ GRACZA?

Osobiście jestem zwolenniczką stosowania rankingów w grywalizacji. Uczestnicy bardzo lubią je oglądać. Ryzyko demotywowania przez ranking można zminimalizować tworząc oprócz rankingów globalnych, w których osoby zajmujące odległe pozycje mają słabe szanse na znalezienie się na top-liście, dodatkowe rankingi cykliczne i tematyczne. W rankingach cyklicznych w każdym nowym okresie (np. miesiącu) liczone są punkty od nowa i każdy ma taką samą szansę na podium. W rankingach tematycznych, skupiamy się natomiast na poszczególnych obszarach działania – są to np. rankingi sporządzane wg zdobytych odznak.

Na bazie doświadczenia w projektowaniu grywalizacji polecam także rankingi grupowe, zespołowe. Uczą one współodpowiedzialności i integrują ludzi w dążeniu do celu.

Odnośnie jednak samego feedbacku, rankingi są najlepszą informacją na temat tego, jak wygląda uczestnik (jego wyniki) na tle innych uczestników grywalizacji, ile brakuje mu do mistrzostwa, czy do prześcignięcia lepszego, a także na ile musi zmobilizować się do działania, aby za chwilę nie zostać wyprzedzonym przez gracza depczącego mu po piętach.

CO MOŻEMY PRZEKAZAĆ GRACZOWI POPRZEZ USTALENIE POZIOMÓW GRY?

Przekraczając kolejny poziom gry, gracz otrzymuje informację o wejściu w kolejny etap wtajemniczenia. To informacja o osiągnięciu wymaganego zakresu wiedzy, poziomu kompetencji, wyniku sprzedaży itp., czyli spełnieniu pewnego zakresu oczekiwań, jakie względem gracza postawiono. Jest to nagroda, wyróżnienie, pewnego rodzaju awans. Doskonale, jeśli gracz może zobaczyć na jakim poziomie znajdują się inni ? dopełnienie feedbacku przez punkt odniesienia.

Pokonywanie kolejnych poziomów będzie jeszcze bogatszym źródłem informacji zwrotnej, jeśli zostanie wzmocnione przez storytelling, czyli opowieść, w którą jest uwikłana grywalizacja.  Fabuła pomaga w przekazywaniu informacji zwrotnej w bardziej interesujący i angażujący sposób. Zamienia punkty np. w diamenty, a poziomy w tajemnicze komnaty, w których jest jeszcze wiele do odkrycia. Storytelling pomaga zilustrować ewolucję zdarzeń i eskalować zaangażowanie.

GRY KOMPUTEROWE W DUŻYM STOPNIU OPIERAJĄ SIĘ NA ZAAWANSOWANYCH GRAFIKACH. CZY W GRYWALIZACJI GRAFIKA JEST POTRZEBNA?

Wizualizacja i symbolika graficzna jest wzmocnieniem dla storytellingu, a w sytuacjach gdzie trudno pozwolić sobie na opowiedzenie pasjonującej historii może okazać się wystarczającym stymulatorem wyobraźni i motywatorem do pożądanych działań, jak np. w samochodach Ford Fusion – kierowca jeżdżąc ekologicznie pielęgnuje cyfrowy kwiatek, który pięknie się rozwija. W przypadku złych wyników ekologicznych, kwiatek więdnie.

Wizualizacja jest silną informacją zwrotną, gdyż pomaga nam lepiej zrozumieć cele oraz moc sprawczą naszego działania.

Niektóre działania, jak np. proces odchudzania, czy nauka wymagają poświęcenia długiego czasu, cierpliwości i konsekwencji, zanim zobaczymy realny efekt. Wizualizacja tych postępów jest ogromnie motywująca i pozwala nam na kontynuowanie rozpoczętego procesu z poczuciem jego skuteczności już na pierwszym etapie.

Magda Pajewska

Enterprise Gamification Sp. z o.o.