Efekt nadmiernego uzasadnienia (ang. overjustification effect)

Zjawisko wyodrębnione w psychologii społecznej, które polega na tym, że własne działania postrzegamy jako efekt działania czynników zewnętrznych i nie doceniamy siły motywacji wewnętrznej.

Występuje najczęściej u osób z zaniżonym poziomem samooceny, mających tendencję przypisywania sobie niewielkiej siły sprawczej, myślących w kategoriach: „nie umiem, nie potrafię, jestem zbyt głupi, inni są o wiele mądrzejsi, lepsi, silniejsi”.

Gdy osoba o niskim poziomie samooceny odniesie sukces, jego zasługi przypisuje czynnikom zewnętrznym, np. „miałem łatwiejsze zadanie, niż inni, to zbieg okoliczności mi pomógł” itp.

Grywalizacja pomaga w zwalczaniu lub minimalizowaniu częstotliwości występowania overjustification effect. Jednostka wykonując samodzielnie poszczególne zadania i otrzymując za nie pozytywne wzmocnienia (punkty, pochwały, nagrody) w końcu przekonuje się, co do własnych możliwości i zwiększa wiarę w siebie, a to napędza ją do dalszego działania – wyzwala motywację wewnętrzną.

Porównanie swoich własnych osiągnięć z wynikami innych uczestników grywalizacji (np. w rankingach) pozwala przezwyciężyć niepotrzebne obiekcje i zastrzeżenia wobec samego siebie. Grywalizacja może tu działać jak terapia behawioralna, wyzwalając poszczególne „ciche jednostki” i umożliwiając w ten sposób np. pracodawcy wykorzystać w pełni potencjał zespołu.

Enterprise Gamification Sp. z o.o.

www.grywalizacja24.pl